Öğretmenliğin sahici gücü, sınıfın ortasında kurulan iletişim ile; bu iletişimi görünür, anlaşılır ve kalıcı kılan sunumbecerilerinin bütünlüğünden doğar. Pedagojik formasyon programları, öğretmene sınıf içi iletişimin pratik reflekslerinive etkileşim tasarımını kazandırır: açık yönerge, beden dili, ses kullanımı, soru sorma teknikleri, dönüt ve pekiştirme. Tezsiz yüksek lisans (YL) ise aynı öğretmene sunum tasarımı, hikâye kurgusu, kanıta dayalı argümantasyon, etik ve telif duyarlılığı, dinleyici analizi gibi akademik sunum kaslarını ekler. Bu yazı, bu iki hattı sahadan örneklerle birleştirir: ders içi iletişim çalışmaları nasıl sistematikleştirilir; tezsiz YL sunum teknikleri sınıfın gündelik ritmine nasıl tercüme edilir? Her bölüm; uygulamalı örnek, vaka ve derin analiz içerir—tablo ya da formül yoktur; sade, akıcı ve doğrudan uygulanabilir bir çerçeve sunulur.
1) Temel ayrım: “An be an iletişim” ile “kurgulanmış sunum”
Formasyonun odağı anlık etkileşimdir: derse girişte dikkat toplama, yönergeyi net verme, yanlış kavrayışlara hızlı dönüt. Tezsiz YL’nin odağı ise kurgu ve kanıttır: hedef–mesaj–kanıt zinciri, görsel/işitsel araçların işlevsel seçimi, süre yönetimi, etik. İyi öğretmen, an be an iletişimi—formasyon refleksleriyle; kurgulanmış sunumu—tezsiz YL disiplinleriyle yürütür.
Uygulama: Aynı dersi iki katmanda planlayın:
-
İletişim katmanı: dikkat kancası, yönerge dili, kontrol soruları, dönüt cümleleri.
-
Sunum katmanı: amaç cümlesi, üç ana argüman, örnek–kanıt, kapanışta mesajın tek cümlelik özeti.
2) Ses–nefes–tonlama: Formasyonun sahne nefesi
Formasyon dersi, ses projeksiyonu, nefes döngüsü ve tonlama gibi mikro tekniklere erken temas ettirir. Öğretmenin sesi; yönerge anında net, hikâyede ritmik, tartışmada kapsayıcı olmalıdır.
Uygulamalı çalışma (5 dk):
-
1 dk diyafram nefesi, 1 dk netlik egzersizi (p, t, k), 1 dk tonlama merdiveni (aynı cümleyi artan–azalan vurgu), 2 dk sessizlik-boşluk (önemli cümlelerden önce yarım saniyelik duruş). Sınıfın gürültüsü sesinizin üzerine değil, ritmine uyumlanır.
3) Yönerge mimarisi: 12 kelime kuralı ve tek adım–tek fiil
İletişim kazalarının çoğu yönerge karmaşasıdır. Formasyonun sahih kuralı: tek adım–tek fiil. Yönergeyi 12 kelimeyigeçmeyecek kısa cümlelerle ve sıra numaraları ile verin; her adımın ardından kontrol sorusu sorun.
Vaka: “Defterlerinizi çıkarın, sayfa 28’deki 2. soruyu 3 dakikada bireysel yanıtlayın, sonra çiftlerle karşılaştırın.” Bu üç adımı verip tahtaya yazdığınızda, hata oranı dramatik biçimde düşer.
4) Soru sorma teknikleri: Kapalıdan açığa, ısınmadan derinleşmeye
Formasyon “İyi soru = net soru” refleksini yerleştirir. Funnel yaklaşımıyla başlayın: önce kapalı (yoklama/ısınma), sonra yarı açık (gerekçelendirme), ardından açık uçlu (tartışma). Soruda tek hedef gözetin.
Uygulama: “Neden?” yerine “Hangi kanıt bu fikri destekliyor?” deyin; öğrenci cevabı kanıta bağlar, sınıf söylemi sav–kanıt çizgisine oturur.
5) Beden dili ve sınıf içi konumlanma: Üçgen yürüyüşü ve görme çizgisi
İletişimin sessiz yarısıdır. Tahtadan kopmadan sınıfın üç köşesinde kısa beklemeler, “üçgen yürüyüşü” oluşturur; bu, tüm sınıfa görsel temas sağlar. Eller yukarı–açık; avuç içi görünür duruş güven verir.
Vaka: Gürültüye kayma anında “sus” demek yerine, üçgenin uzak köşesine yavaş yürüyüş ve durak; sınıfın ritmi kendini ayarlar. Sözlü uyarı yerine ritim değişimi kullanmak, savunmayı azaltır.
6) Dönüt ve pekiştirme: “Doğru”dan “nasıl doğruya ulaştın?”a
Formasyon, hemen dönütün değerini öğretir; tezsiz YL bunun metabilişsel versiyonunu ekler.
-
Hızlı dönüt: “Doğru; çünkü yönergeyi iki adımda uyguladın.”
-
Derin dönüt: “Doğru; örneği genelleme yaptın. Bu yöntemi başka hangi soruda kullanırız?”
Uygulama: Dönütün sonunda transfer köprüsü kurun: öğrenci bir sonraki benzer durumda ne yapacağını duyar.
7) Tezsiz YL sunum omurgası: Amaç–Argüman–Kanıt–Özet
Akademik sunumda dört taş:
-
Amaç cümlesi (tek solukta söylenebilir).
-
Üç argüman (fazlası gürültüdür).
-
Kanıt (öğrenci ürünü, kısa vaka, kısa alıntı—telif/anonim gözeterek).
-
Özet (tek cümlelik kapanış, “Bugün şunu kanıtladık/öğrendik: …”).
Uygulama: 15 dakikalık ders içi mini sunumlarınızda bu omurgayı görünür yapın; öğrenciler, yalnız içeriği değil kurgu disiplinini de öğrenir.
8) Görsel tasarım: Metni azalt, kanıtı büyüt; görseli amaçla hizala
Tezsiz YL, slaytta metin yerine kanıt ve görselleştirme önerir. Her slaytta tek mesaj; görsel, mesajın hizmetkârı olsun. Renk–tipografi gösterişi yerine okunurluk.
Vaka: Yazma becerisi sunumunda 6 maddelik “ipucu” listesi yerine; bir öğrenci kâğıdından (anonim) 3 cümlelik örnek—yanlış ve düzeltilmiş hâl. Sınıfın dikkat süresi artar; tartışma somutlaşır.
9) Hikâyeleştirme: “Örnek olay”ı veriyle bağlamak
Akademik sunumu karizmatik yapan hikâye, ikna edici yapan veridir. Tezsiz YL, ikisini etik sınırlar içinde buluşturur: gerçek vaka, anonim, kısa veri.
Uygulama: “Ali’nin yazısı iyi değildi” yerine “Ö3 kodlu öğrencinin giriş cümlesi konu dışına kaymış; son paragrafta görüş–kanıt kopukluğu var.” Hikâye yaşayan, veri ikna eden bir ağı kurar.
10) Süre yönetimi: 10–20–10 kuralı ve nefes boşlukları
Sunumun ilk 10 dakikası odakı kurar; ortadaki 20 dakika kanıt–örnek ve etkileşime ayrılır; son 10 dakika kapanış ve aktarımdır. Aralara yarım saniyelik nefes boşluğu koymak, mesajın yerleşmesine yardım eder.
Uygulama: Zil öncesi son 90 saniyeyi “Bugün şunu öğrendik…” cümlesine ayırın; öğrenciler için bellek çıpası oluşur.
11) Dinleyici analizi: Sınıfın yaşı, ön bilgisi, beklentisi
Tezsiz YL, sunumu dinleyici profiline göre kalibre etmeyi öğretir: kavram yoğunluğu, örnek seçimi, tempo. Aynı “ölçme” sunumunu 5. sınıf ile 11. sınıfa aynı yapamazsınız; örnekler ve sorun cümleleri yaş ve deneyime göre yeniden yazılır.
Uygulama: Sunumdan önce “Bugün, neyi biliyorsunuz?” mini yoklaması; sonrasında fazlayı budama ya da boşluğu tamamlama.
12) Etik ve telif: Görsel, veri, alıntı—nerede durulur?
Tezsiz YL, sunum materyalinde kaynakça, açık lisans ve anonimlik disiplinini yerleştirir. Öğrenci ürünü kullanılıyorsa izin ve anonim şarttır.
Uygulama: Sunum sonuna “Kaynaklar ve Teşekkür” sayfası; öğrenci ürünleri için “İzinli–Anonim” ibaresi. İtibar, etik üretimle başlar.
13) “Ders içi iletişim atölyesi”: 15 dakikalık üç hareket
A—Açık yönerge provası (3 dk): aynı talimatı üç kısalıkta söyleyin, en net olanı seçin.
B—Soru piramidi (5 dk): kapalı–yarı açık–açık uçlu sıralamasıyla tek hedef için üç soru yazın.
C—Dönüt köprüsü (7 dk): “Doğru çünkü…” + “Bunu nerede daha kullanırız?” cümlesini prova edin.
Bu üçlü, her zümre toplantısını iletişim laboratuvarına çevirir.
14) “Sunum teknikleri sprinti”: 20 dakikada omurga ve prova
-
5 dk: Amaç cümlesi ve üç argüman.
-
10 dk: Her argümana bir kanıt (ürün, mini vaka, alıntı).
-
5 dk: Kapanış cümlesi ve 2 soru.
Bu sprint, tezsiz YL’nin yapı–disiplin gücünü her derse taşır.
15) Öğrenci sunumlarını dönüştürmek: Rubriksiz olmaz
Ders içi sunumları “okumaya dayalı metin” olmaktan çıkarın. Kısa rubrik: Amaç netliği, kanıt kullanımı, görsel uyumu, süre disiplini, kaynakça/etik. Öğrenciler hikâye + veri ikilisini öğrenir.
Vaka: Proje sunumlarında süre taşması kronikleşmişse, rubriğe “10–12 dk uyumu” kriterini ve zamanlayıcıyı görünür katarak çözün.
16) Zor derslerde iletişim: Kavram yoğunluğu ve bilişsel yük
Karmaşık ünitelerde (ör. soyut fen, ileri edebiyat kavramları) yönerge daha kısa, örnek daha çok olmalı; her örnek tek kavramı taşımalı. Tezsiz YL, bilişsel yük mantığıyla “tek slayt—tek fikir” disiplinini güçlendirir.
Uygulama: Üç kavramı üç mini sahneye bölün; her sahnede tek örnek–tek soru–tek dönüt.
17) Veli toplantısında sunum: Sükûnet, kanıt, çözüm
Sınıf içi iletişimin akrabasıdır. Girişte amaç, ortada kanıt (not trendi, ürün örneği), kapanışta ev–okul iş birliği adımları. Yargılayıcı dil yok; sonraki adımlar net.
Vaka: Yazma gelişiminde beklenen artış yoksa; “başarısızlık” yerine “şu becerinin gelişimi yavaş” deyip ev için 2 mikro alıştırma önerin.
18) Drama, rol ve hikâye—iletişimin duygusal motoru
Formasyon, rol içi konuşma, durum canlandırma ile sınıfa duygu katar. Tezsiz YL, bu canlandırmanın öğrenme hedefine bağlanmasını sağlar: drama amaçsız eğlence değil, hedefe giden araç olur.
Uygulama: Tarih dersinde kısa rol canlandırması → ardından iki cümlelik kanıt–yorum yazısı. Duygu, muhakemeyle bağlanır.
19) Dijital minimalizm: Slayt çokluğu, anlam azlığı
Sunum yazılımı güçlü olsa da aşırılık anlama düşmandır. Tezsiz YL’nin önerisi: az ama işlevsel. Sınıfta araç çeşitliliği yerine amaç–kanıt uyumu.
Kural: Bir derste üç araçtan fazlası dikkat kaybı yaratır.
20) Kriz anında iletişim: Söz değil, yapı
Sınıf gerildiğinde ses yükseltmek ilişkiyi koparır. Yapı kurun: kısa durak, açık yönerge, rol dağılımı, süre. Tezsiz YL, bu anları yapılandırılmış protokole bağlamayı öğretir.
Vaka: Grup tartışması çatışmaya dönerse, “Şimdi herkes 60 saniye yazıyor, sonra sırayla okuyoruz.” Sözün yerini yapıalır.
21) Öğrenci merkezli mini sunumlar: “Herkes konuşur, herkes kanıt getirir”
Haftada bir ders süresini öğrenci mini sunumlarına ayırın: 3–4 öğrenci, 3–4 dakika, tek argüman–tek kanıt. Rubrik görünür; sınıf soru sorma ve dönüt kültürünü öğrenir.
22) Kapanış ritüeli: Bir cümle, bir eylem
Ders biterken tek cümlelik kapanış + mikro eylem (tek soru, tek paragraf, tek görsel). Beyin, kapanışı çıktı ile ilişkilendirir; öğrenme kalıcılığı artar.
23) Öğretmen portföyünde iletişim–sunum dosyası: Kanıtın konuştuğu yer
-
İletişim kanıtları: Yönerge örnekleri, dönüt cümlesi örnekleri, sınıf kuralları kısa metni.
-
Sunum kanıtları: Ders sunum omurgası (amaç–argüman–kanıt–özet), bir öğrenci ürünü (anonim), mini hikâye–veri çifti.
Bu dosya, mülakatta sözünüzü kanıtla buluşturur.
24) Sonuç: İyi ders “konuşur”, güçlü sunum “ikna eder”—ikisi birlikte öğretmenliktir
Formasyon, ders içi iletişimin pratik zekâsını; tezsiz YL, sunumun kurgu ve kanıt disiplinini kazandırır. Sınıfta güçlü olan, iki kası birlikte çalışan öğretmendir:
-
Açık yönerge + kontrol sorusu + dönüt köprüsü ile anlık etki.
-
Amaç–argüman–kanıt–özet ile kalıcı kurgu.
-
Etik–telif–anonim ile itibar ve güven.
-
Hikâye + veri ile duygu ve muhakemenin birleşimi.
Yarınki derste bir adım atın: 12 kelimelik yönerge yazın, tek mesajlı slayt hazırlayın, tek cümlelik kapanış yapın. Haftaya bunu mini sunum sprintine, döneme ise portföy kanıtına çevirin. İletişim, öğrencinin kalbine; sunum, aklına dokunur. Öğretmen, ikisini birlikte iyi yapan kişidir.
Eğitimde Niteliği ve Başarıyı Hedefleyen Yenilikçi Çözümler
Eğitim alanında öncü olmak ve geleceğin başarılı öğretmenlerini yetiştirmek için Formasyon Sistemi olarak faaliyet gösteriyoruz. Öğretmen adayları ve eğitimcilerin ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşılayan, özgün ve özelleştirilmiş formasyon çözümleri sunarak eğitim dünyasında fark yaratıyoruz.
Hizmetlerimiz
Formasyon Literatür Taraması: Eğitim alanındaki en güncel ve etkili literatürü araştırarak, öğretmen adaylarınıza ve eğitimcilerinize bilgi dağarcığını genişletmeleri için rehberlik ediyoruz.
Formasyon Ödevi Yaptırma: Öğretmen adayları için özelleştirilmiş, etkili ve öğretici ödevler hazırlayarak öğrenme süreçlerini destekliyoruz.
Formasyon Analizi Yaptırma: Eğitimciler ve öğretmen adayları için performans analizleri gerçekleştirerek, güçlü yönlerini belirlemelerine ve gelişim alanlarını keşfetmelerine yardımcı oluyoruz.
Formasyon Araştırması Yaptırma: Eğitim alanında araştırma yapmak isteyenlere yönelik nitelikli ve kapsamlı araştırmalar gerçekleştirerek, eğitim dünyasına katkı sağlıyoruz.
Formasyon Makale Ödevi Yaptırma: Eğitimcilerin ve öğretmen adaylarının akademik düzeyde yazılarını destekleyerek, bilgi birikimlerini daha ileri seviyeye taşımalarına yardımcı oluyoruz.
Formasyon Dergi Makalesi Yaptırma: Eğitim alanında yayın yapmak isteyenlere, etkili ve nitelikli dergi makaleleri hazırlamada uzman desteği sunuyoruz.
Formasyon Sunum Ödevi Yaptırma: Eğitimciler ve öğretmen adayları için etkili sunum ödevleri tasarlayarak, kendilerini sözlü iletişimde geliştirmelerine katkı sağlıyoruz.
Neden Formasyon Sistemi?
Alanında Uzman Eğitim Kadrosu: Formasyon Sistemi olarak, alanında uzman ve deneyimli eğitmenlerimizle her adımda size rehberlik ediyoruz.
Özelleştirilmiş Çözümler: Eğitim ihtiyaçlarınızı dikkate alarak özelleştirilmiş çözümler sunuyoruz, böylece tam olarak istediğiniz sonuçlara ulaşmanızı sağlıyoruz.
Güvenilir ve Kaliteli Hizmet: Yılların deneyimine dayanan güvenilirlik ve kalite anlayışımızla, öğrencilerimize ve eğitimcilere en iyi hizmeti sunuyoruz.
Sürekli Destek: Eğitim süreciniz boyunca sürekli destek sağlayarak, her türlü sorununuzda yanınızda oluyoruz.
“formasyon.yaptirma.com.tr” ailesi olarak size her konuda destek sunabiliriz. Tek yapmanız gereken iletişim adreslerimizden bizlere ulaşmak!
Tüm alanlara özgü, formasyon literatür taraması yaptırma, formasyon ödevi yaptırma, formasyon analizi yaptırma, formasyon araştırması yaptırma, formasyon makale ödevi yaptırma, formasyon dergi makalesi yaptırma, formasyon sunum ödevi yaptırma çalışmaları yapmaktayız.
